Przejdź do treści

Współprace i barter

Oznaczanie reklam przez influencerów – zasady UOKiK i KRRiT na 2026 r.

Jak oznaczać reklamę, barter, afiliację, prezenty i autopromocję zgodnie z rekomendacjami Prezesa UOKiK? Które hasztagi są zalecane, a których unikać, kiedy twórca wideo musi zgłosić się do KRRiT i jakie kary grożą za kryptoreklamę.

Mikołaj Duda · opublikowano 22 października 2026 · aktualizacja 19 listopada 2026

Krótka odpowiedź: według rekomendacji Prezesa UOKiK reklamę oznacza się dwupoziomowo: narzędziem platformy (np. „Płatne partnerstwo”) i własnym, czytelnym oznaczeniem po polsku na początku materiału, np. \#reklama albo \#WspółpracaReklamowa z nazwą marki. Za reklamę uznaje się nie tylko płatną współpracę, ale też barter i linki afiliacyjne. Pierwszy prezent od marki bez zobowiązań oznacza się jako prezent, kolejne od tej samej marki – jako reklamę. Hasztagi takie jak \#ad, \#spons czy \#współpraca UOKiK uznaje za niewystarczające. Niezależnie od tego twórca wideo prowadzący działalność gospodarczą może podlegać obowiązkowi wpisu do wykazu KRRiT. Stan na 19.11.2026 r.

W skrócie

  • Podstawa: „Rekomendacje Prezesa UOKiK dotyczące oznaczania treści reklamowych przez influencerów w mediach społecznościowych” (2022). To wytyczne organu, nie ustawa, ale opisują, jak UOKiK stosuje przepisy o nieuczciwych praktykach rynkowych.
  • Dwa poziomy: funkcja platformy + własne oznaczenie w treści.
  • Zalecane: \#reklama, \#MateriałReklamowy, \#WspółpracaReklamowa, \#PostSponsorowany, \#MateriałSponsorowany, \#PłatnaWspółpraca.
  • Niezalecane: \#ad, \#advertisement, \#collaboration, \#commercial, \#promo, \#spons, \#autopromo, \#rek, \#współpraca, „Materiał powstał we współpracy z…”.
  • Barter i afiliacja = reklama. Autopromocję własnych produktów też się oznacza.
  • Kary: UOKiK może nałożyć karę do 10% obrotu (ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów). Za brak wpisu do wykazu KRRiT grozi kara pieniężna.

Dlaczego oznaczanie reklam jest obowiązkiem prawnym?

Ukrywanie, że treść jest reklamą, może być nieuczciwą praktyką rynkową. Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym uznaje za praktykę wprowadzającą w błąd w każdych okolicznościach kryptoreklamę, czyli promowanie produktu w treści publikacji za środki przedsiębiorcy, gdy z treści nie wynika jasno, że promocja jest płatna (art. 7 pkt 11). Zastosowanie mają też art. 6 ust. 1 tej ustawy, art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz definicja kryptoreklamy z ustawy o radiofonii i telewizji (art. 4 pkt 17).

UOKiK może prowadzić postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów i nałożyć karę do 10% obrotu (art. 26–27 i 106 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). Odpowiedzialność może dotyczyć zarówno marki, jak i twórcy.

Jak wygląda postępowanie UOKiK wobec twórcy?

Nie każda nieprawidłowość kończy się karą. Postępowania UOKiK w sprawach influencer marketingu zwykle przebiegają etapami:

  1. Wystąpienie lub wezwanie – UOKiK może zwrócić się do twórcy lub marki o informacje albo wskazać nieprawidłowości.
  1. Postępowanie wyjaśniające – organ zbiera materiał, np. zrzuty ekranu publikacji i umowy.
  1. Postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów – formalne postępowanie przeciwko konkretnemu przedsiębiorcy.
  1. Decyzja – może stwierdzić naruszenie i nałożyć karę albo, jeśli przedsiębiorca zobowiąże się do zmiany praktyk, nałożyć obowiązek wykonania tych zobowiązań (decyzja zobowiązująca, art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów).

Od decyzji Prezesa UOKiK przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Jeśli dostaniesz pismo z UOKiK, odpowiedz w terminie i przed odpowiedzią skonsultuj ją z prawnikiem, bo informacje z pierwszego pisma często decydują o dalszym przebiegu sprawy.

Oznaczanie dwupoziomowe – jak to wygląda w praktyce?

UOKiK zaleca stosowanie dwóch poziomów jednocześnie:

  1. Narzędzie platformy – np. etykieta płatnego partnerstwa na Instagramie, oznaczenie treści płatnej na YouTube czy TikToku.
  1. Własne oznaczenie twórcy – w opisie, na grafice, w filmie lub w relacji.

Własne oznaczenie powinno być:

  • na początku materiału, a nie w środku hasztagów pod opisem,
  • po polsku, jeśli treść jest kierowana do polskich odbiorców,
  • czytelne na ekranie telefonu (wielkość, kontrast, czas wyświetlenia w wideo),
  • z nazwą marki, np. „#reklama marki X”,
  • w każdym elemencie kampanii, np. w każdej relacji z serii, a nie tylko w pierwszej.

Zalecane i niezalecane oznaczenia

| Sytuacja | Zalecane przez UOKiK | Niezalecane | |----|----|----| | Płatna współpraca, barter, afiliacja | \#reklama / \[reklama\], \#MateriałReklamowy, \#WspółpracaReklamowa, \#PostSponsorowany, \#MateriałSponsorowany, \#PłatnaWspółpraca | \#ad, \#advertisement, \#collaboration, \#commercial, \#promo, \#spons, \#rek, \#współpraca, „Materiał powstał we współpracy z…” | | Prezent bez zobowiązań | \#prezent / \[prezent\], \#podarunek | brak oznaczenia | | Własne produkty i usługi | \#autopromocja, \#autoreklama, \#MarkaWłasna | \#autopromo |

Dlaczego „#współpraca” nie wystarcza? Bo nie mówi jednoznacznie, że chodzi o reklamę. Może oznaczać np. wspólny projekt z innym twórcą. Podobnie angielskie skróty mogą być niezrozumiałe dla części odbiorców.

Barter, afiliacja, prezenty i autopromocja

Barter. Produkt lub usługa otrzymana w zamian za publikację to korzyść materialna. UOKiK traktuje taką treść jako reklamę i oczekuje oznaczenia jak przy płatnej współpracy. Barter ma też skutki podatkowe – zob. Barter influencera w PIT i VAT.

Afiliacja i kody rabatowe. Jeśli otrzymujesz prowizję od sprzedaży albo inną korzyść za link czy kod, treść jest reklamą. Oznaczenie powinno pojawić się przy treści z linkiem lub kodem, nie tylko w bio.

Prezenty. Gdy marka wysyła produkt bez żadnych zobowiązań i pokazujesz go z własnej inicjatywy, UOKiK zaleca oznaczenie „prezent”. Jeśli otrzymujesz kolejne produkty od tej samej marki, UOKiK traktuje to jako relację handlową, a treści – jako reklamę.

Autopromocja. Promowanie własnych produktów lub usług (kursu, e-booka, linii kosmetyków, marki odzieżowej) również się oznacza. Budowanie marki osobistej bez aktywnej sprzedaży nie jest autopromocją w rozumieniu rekomendacji.

Jak oznaczać reklamę na poszczególnych platformach?

Rekomendacje UOKiK nie są instrukcją obsługi konkretnej aplikacji, ale zasada jest ta sama wszędzie: narzędzie platformy + własne, polskie oznaczenie widoczne od razu. Nazwy funkcji w aplikacjach się zmieniają, dlatego poniżej opisujemy, gdzie szukać oznaczenia i co dodać od siebie.

| Format | Narzędzie platformy | Własne oznaczenie – gdzie umieścić | |----|----|----| | Post i karuzela (Instagram, Facebook) | etykieta płatnego partnerstwa z oznaczeniem marki | na początku opisu („#reklama marki X”) i na pierwszej grafice karuzeli | | Rolka, TikTok, Short | przełącznik ujawnienia treści komercyjnych | w pierwszych sekundach na ekranie i na początku opisu | | Relacja (stories) | etykieta płatnego partnerstwa | na każdej relacji z serii, w czytelnym miejscu, nie pod naklejkami | | Film na YouTube | zaznaczenie, że film zawiera płatną promocję | ustnie i na ekranie na początku integracji oraz w pierwszych linijkach opisu | | Transmisja na żywo | zależnie od platformy | ustnie na początku i przy każdym powrocie do produktu, stała plansza lub tytuł transmisji | | Podcast, audio | brak | ustnie przed treścią reklamową i w opisie odcinka | | Newsletter, blog | brak | przy tytule lub na początku tekstu, nie w stopce |

Przy integracjach w dłuższym filmie oznaczenie tylko w opisie nie wystarcza, bo część widzów nie otwiera opisu. Liczy się to, co odbiorca widzi i słyszy w chwili kontaktu z reklamą.

Kto odpowiada za oznaczenie: twórca, marka czy agencja?

Rekomendacje UOKiK są skierowane przede wszystkim do influencerów, ale przepisy o nieuczciwych praktykach rynkowych dotyczą przedsiębiorców, a reklamodawca jest jednym z nich. W praktyce odpowiedzialność może dotyczyć:

  • twórcy – który publikuje treść i decyduje o jej formie,
  • marki – która zleca reklamę i korzysta z jej efektów,
  • agencji lub menedżera – jeśli organizuje kampanię i akceptuje treści.

Dlatego warto, żeby umowa jasno mówiła, kto odpowiada za poprawne oznaczenie, kto akceptuje treść i co się dzieje, gdy marka prosi o rezygnację z oznaczenia. Prośba marki o „naturalny post bez hasztagów” nie zwalnia twórcy z ryzyka.

Przykładowa klauzula do umowy z marką

Wzór poglądowy – przed użyciem dostosuj go do umowy i skonsultuj z prawnikiem.

„Twórca oznaczy każdą publikację wykonaną w ramach Umowy w sposób zgodny z Rekomendacjami Prezesa UOKiK dotyczącymi oznaczania treści reklamowych przez influencerów, w szczególności przy użyciu narzędzia platformy oraz oznaczenia w języku polskim umieszczonego na początku publikacji, zawierającego nazwę Marki. Marka nie będzie żądać od Twórcy usunięcia ani ograniczenia oznaczenia. Akceptacja treści przez Markę obejmuje także sposób oznaczenia.”

Więcej o klauzulach: Umowa z influencerem – przewodnik po klauzulach.

Checklista przed publikacją treści reklamowej

  1. Czy za tę treść dostaję pieniądze, produkt, usługę, prowizję albo inną korzyść? Jeśli tak – to reklama.
  1. Czy włączyłem narzędzie oznaczenia na platformie?
  1. Czy własne oznaczenie jest po polsku, na początku i z nazwą marki?
  1. Czy oznaczenie jest czytelne na telefonie (rozmiar, kontrast, czas na ekranie)?
  1. Czy każdy element serii (relacja, slajd, fragment live) jest oznaczony?
  1. Czy to pierwszy, czy kolejny produkt od tej marki (prezent czy reklama)?
  1. Czy produkt należy do branży z dodatkowymi ograniczeniami (alkohol, leki, suplementy, hazard, finanse)?
  1. Czy umowa z marką nie wymaga ode mnie czegoś sprzecznego z rekomendacjami?

Kiedy twórca musi zgłosić się do KRRiT?

Niezależnie od UOKiK, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji prowadzi wykaz dostawców usług medialnych na żądanie (VOD). W informatorze dla twórców cyfrowych z 2026 r. KRRiT wskazuje, że obowiązek może dotyczyć twórców, którzy w ramach działalności gospodarczej udostępniają katalog materiałów wideo, za który odpowiadają redakcyjnie.

Najważniejsze informacje z informatora KRRiT:

  • liczba obserwujących nie ma znaczenia – decydują kryteria usługi, a nie zasięg,
  • zgłoszenie jest bezpłatne,
  • wpis nie zmienia sytuacji podatkowej ani ZUS,
  • dostawca usługi VOD ma obowiązki m.in. w zakresie danych identyfikacyjnych, oznaczania lokowania produktu i ochrony małoletnich,
  • za brak zgłoszenia grozi kara pieniężna (informator wskazuje do 180 000 zł).

Ocena, czy Twój kanał spełnia kryteria usługi VOD, wymaga analizy konkretnego modelu. Twórca publikujący wyłącznie relacje i krótkie posty jest w innej sytuacji niż kanał YouTube z uporządkowanym katalogiem filmów prowadzony w ramach firmy.

Branże z dodatkowymi ograniczeniami

Niektóre produkty mają własne zakazy lub ograniczenia reklamy, niezależne od oznaczania:

  • leki i wyroby medyczne – ustawa o radiofonii i telewizji (art. 16b) i prawo farmaceutyczne ograniczają ich reklamę,
  • alkohol – reklama napojów alkoholowych jest ograniczona ustawą o wychowaniu w trzeźwości. Na 19.11.2026 r. trwają prace nad nowelizacją, która ma wprowadzić szerszy zakaz reklamy (druk sejmowy nr 2007, Sejm uchwalił ustawę 8.10.2026 r., Senat zajął stanowisko 6.11.2026 r.). Ustawa nie została jeszcze opublikowana,
  • suplementy diety, hazard, produkty finansowe – obowiązują przepisy szczególne.

Przy takich współpracach analiza powinna nastąpić przed podpisaniem umowy, bo samo oznaczenie nie usuwa zakazu.

Symulacje

Symulacja – przykład hipotetyczny, nie dotyczy rzeczywistego klienta.

Symulacja 1: rolka z barterem. Marka kosmetyczna wysyła twórczyni krem z prośbą o rolkę. Twórczyni włącza etykietę płatnego partnerstwa i dodaje na początku opisu oraz na pierwszej klatce: „#reklama marki X”. To oznaczenie dwupoziomowe zgodne z rekomendacjami.

Symulacja 2: seria relacji z kodem rabatowym. Twórca publikuje 5 relacji z kodem i dostaje prowizję. Oznaczenie „#reklama” jest tylko na pierwszej relacji. Według rekomendacji każda relacja powinna być oznaczona, bo odbiorca może zobaczyć tylko jedną z nich.

Symulacja 3: drugi „prezent”. Marka obuwnicza drugi raz wysyła buty bez zobowiązań. Pierwszy raz twórca oznaczył post „#prezent”. Przy drugim produkcie od tej samej marki UOKiK oczekiwałby oznaczenia jako reklamy.

Najczęstsze błędy

  • Oznaczenie tylko narzędziem platformy albo tylko hasztagiem.
  • Hasztag na końcu długiej listy pod opisem.
  • Angielskie skróty (#ad, \#spons) w treściach dla polskich odbiorców.
  • Brak oznaczenia barteru, bo „nie było płatności”.
  • Brak oznaczenia afiliacji przy linkach i kodach rabatowych.
  • Pomijanie autopromocji własnych produktów.
  • Umowa z marką, która zakazuje oznaczenia albo nie reguluje, kto odpowiada za zgodność z rekomendacjami. Zob. Umowa z influencerem – przewodnik po klauzulach.

Co zrobić teraz?

  1. Przejrzyj publikacje z ostatnich miesięcy i sprawdź, czy barter, afiliacja i prezenty są oznaczone.
  1. Ustal stały wzór oznaczenia: narzędzie platformy + „#reklama marki X” na początku.
  1. Dodaj do umów z markami zapis o sposobie oznaczania zgodnym z rekomendacjami UOKiK.
  1. Prowadź prostą listę współprac i prezentów, żeby wiedzieć, kiedy „prezent” staje się reklamą.
  1. Jeśli prowadzisz kanał wideo w ramach firmy, sprawdź kryteria wykazu KRRiT.

FAQ

Czy \#ad wystarczy do oznaczenia reklamy?

Według rekomendacji UOKiK nie. \#ad jest na liście oznaczeń niezalecanych. Zalecane są polskie, jednoznaczne oznaczenia, np. \#reklama lub \#WspółpracaReklamowa.

Czy barter trzeba oznaczać jako reklamę?

Tak. UOKiK traktuje produkt lub usługę otrzymaną w zamian za publikację jako korzyść materialną, więc treść należy oznaczyć jako reklamę.

Jak oznaczyć prezent od marki?

Pierwszy produkt otrzymany bez zobowiązań oznacza się jako \#prezent lub \#podarunek. Kolejne produkty od tej samej marki UOKiK traktuje jako reklamę.

Czy linki afiliacyjne trzeba oznaczać?

Tak. Jeśli otrzymujesz prowizję lub inną korzyść, treść z linkiem lub kodem rabatowym jest reklamą.

Czy rekomendacje UOKiK są wiążące?

To wytyczne organu, a nie przepis. Pokazują jednak, jak UOKiK ocenia przestrzeganie ustaw o nieuczciwych praktykach rynkowych i nieuczciwej konkurencji, które są wiążące.

Jaka kara grozi za kryptoreklamę?

W postępowaniu dotyczącym praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów UOKiK może nałożyć karę do 10% obrotu. Możliwa jest też odpowiedzialność cywilna wobec konkurentów.

Czy każdy influencer musi zgłosić się do KRRiT?

Nie. Obowiązek dotyczy twórców, których działalność spełnia kryteria usługi medialnej na żądanie. Liczba obserwujących nie ma znaczenia, decyduje model działania.

Czy marka może zakazać mi oznaczania reklamy?

Takie żądanie jest sprzeczne z rekomendacjami UOKiK i zwiększa ryzyko dla obu stron. Warto w umowie zapisać obowiązek oznaczania i zakaz żądania jego usunięcia.

Jak oznaczyć reklamę w filmie na YouTube?

Zaznacz w YouTube, że film zawiera płatną promocję, a do tego powiedz i pokaż na ekranie, że to reklama, na początku integracji. Dodaj oznaczenie w pierwszych linijkach opisu.

Czy oznaczanie dotyczy też relacji, które znikają po 24 godzinach?

Tak. Rekomendacje obejmują wszystkie formy treści, w tym relacje i transmisje na żywo.

Podsumowanie

UOKiK oczekuje od influencerów oznaczania dwupoziomowego: narzędziem platformy i własnym, polskim oznaczeniem na początku treści. Reklamą są płatne współprace, barter i afiliacja, a kolejne „prezenty” od tej samej marki traktuje się jak współpracę. Twórcy wideo prowadzący firmę powinni dodatkowo sprawdzić obowiązek wpisu do wykazu KRRiT. Branże takie jak alkohol czy leki mają własne zakazy, których samo oznaczenie nie usuwa.

Chcesz sprawdzić, czy Twoje oznaczenia są zgodne z rekomendacjami?

Możemy przejrzeć Twoje publikacje i umowy z markami pod kątem oznaczania reklam, prezentów i autopromocji oraz ocenić, czy kanał wideo wymaga wpisu do wykazu KRRiT. Zacznij od bezpłatnej 15-minutowej rozmowy zapoznawczej.

Konsultacja · krok 1 z 3

Masz pytanie do tego tematu? Napisz do nas.

  1. Temat

  2. Sytuacja

  3. Kontakt

Z czym potrzebujesz pomocy?
Umów konsultację →